IQ và EQ là gì: khác nhau ở đâu, cái nào quan trọng hơn

IQ (chỉ số thông minh) đo khả năng suy luận, nhận ra quy luật và giải vấn đề mới. EQ (chỉ số cảm xúc) đo khả năng nhận ra cảm xúc của mình và người khác, rồi điều chỉnh cách phản ứng cho hợp hoàn cảnh. Hai thứ này không phải hai đầu của một cán cân: người IQ cao có thể EQ cao hay thấp, và ngược lại.

IQ là gì

IQ là điểm của một bài test trí tuệ đã chuẩn hoá, đặt trung bình dân số ở 100 và độ lệch chuẩn 15. Khoảng hai phần ba số người nằm trong 85 đến 115. Bài test đo bằng câu hỏi suy luận hình, dãy số, từ vựng, trí nhớ làm việc; điểm khá ổn định từ tuổi trưởng thành trở đi. Chi tiết cách tính và các mức điểm có ở bài IQ là gì và thang điểm IQ.

EQ là gì

Khái niệm trí tuệ cảm xúc do hai nhà tâm lý Peter Salovey và John Mayer đưa ra năm 1990, và được Daniel Goleman phổ biến qua cuốn sách năm 1995. Theo Salovey và Mayer, nó gồm bốn khả năng: nhận ra cảm xúc, dùng cảm xúc để hỗ trợ suy nghĩ, hiểu cảm xúc, và điều chỉnh cảm xúc. Khác với IQ, EQ không có một thang điểm chung: mỗi bài test EQ tự đặt thang của mình, nên điểm 120 ở bài này không so được với điểm 120 ở bài kia.

Khác nhau ở bốn điểm

EQ có quan trọng hơn IQ không

Câu “IQ chỉ chiếm 20% thành công, 80% còn lại là EQ” lan từ sách của Goleman, nhưng chính ông không đưa ra con số đo được cho phần 80% đó. Các nghiên cứu tổng hợp sau này cho thấy IQ dự đoán kết quả học tập và hiệu quả công việc mạnh hơn EQ ở hầu hết nghề, còn EQ có ích thêm ở những việc cần làm việc với người: bán hàng, chăm sóc khách hàng, quản lý. Nói đúng hơn: IQ quyết định bạn học nhanh đến đâu, EQ quyết định bạn làm việc với người khác dễ đến đâu. Thiếu một trong hai đều thấy rõ trong công việc.

Có thể tăng được không

IQ ở người lớn gần như không đổi; luyện đề chỉ giúp quen dạng câu và bớt mất điểm vì hồi hộp. EQ thì tăng được, vì nó là tập hợp thói quen: gọi tên được cảm xúc đang có, dừng vài giây trước khi trả lời khi đang bực, hỏi lại thay vì đoán ý người khác. Những thói quen này đều học được ở bất kỳ tuổi nào.

Đo cả hai ở đâu

Làm bài test IQ ma trận trên trang chủ, bản nhanh 20 câu hoặc đầy đủ 40 câu, để có điểm IQ. Làm bài test EQ 10 tình huống để biết cách bạn phản ứng khi gặp chuyện khó chịu, có điểm và nhận xét ngay. Muốn biết thêm về tính cách thì có bài test MBTI, một bài khác hẳn, không đo cao thấp mà xếp kiểu.